جزوه · آدرس‌ها و دستور pwd در لینوکس

📘 فصل اول · جلسه دوم آدرس‌ها و دستور pwd

📅 تاریخ: ۱۴۰۵/۰۵/۱۷ 👤 مدرس: البیک یک 📄 جزوه شماره: ۰۰۳

▍ مقدمه

در سیستمعامل لینوکس، یکی از مفاهیم پایه‌ای که هر کاربری باید با آن آشنا باشد، آدرس‌دهی به فایل‌ها و دایرکتوری‌ها است. لینوکس از دو نوع آدرس برای اشاره به مسیر فایل‌ها استفاده می‌کند: آدرس مطلق و آدرس نسبی. در این جزوه به طور کامل این دو نوع آدرس را بررسی می‌کنیم و همچنین با دستور pwd آشنا می‌شویم که یکی از پرکاربردترین دستورات در محیط خط‌فرمان است.

▍ آدرس مطلق (Absolute Path)

آدرس مطلق مسیری است که از ریشه (Root) سیستم‌فایل یعنی / (اسلش) شروع می‌شود. این آدرس دقیقاً محل فایل یا دایرکتوری را از بالاترین سطح مشخص می‌کند و مستقل از موقعیت فعلی شماست.

                📌 ویژگی‌های آدرس مطلق:
                همیشه با اسلش (/) شروع می‌شود.
از هر جایی که باشید، به یک فایل مشخص اشاره می‌کند.
معمولاً طولانی‌تر از آدرس نسبی است.

            

📝 مثال:

/home/user/Documents/file.txt

این آدرس مطلق است چون از / شروع شده و مسیر کامل تا فایل file.txt را نشان می‌دهد.

▍ آدرس نسبی (Relative Path)

آدرس نسبی مسیری است که با اسلش شروع نمی‌شود و محل فایل یا دایرکتوری را نسبت به موقعیت فعلی شما (دایرکتوری جاری) مشخص می‌کند. این آدرس کوتاه‌تر و مختصرتر است و معمولاً برای دسترسی به فایل‌های نزدیک به موقعیت فعلی استفاده می‌شود.

                📌 ویژگی‌های آدرس نسبی:
                با اسلش (/) شروع نمی‌شود.
نسبت به دایرکتوری جاری (جایی که هستید) محاسبه می‌شود.
می‌تواند از . (دایرکتوری جاری) یا 
                        .. (دایرکتوری بالاتر) استفاده کند.

            

📝 مثال:

Documents/file.txt

این آدرس نسبی است چون با اسلش شروع نشده. فرض می‌کند شما در /home/user/ هستید و به Documents/file.txt اشاره می‌کند.

../Pictures/photo.jpg

این آدرس نسبی با .. شروع شده که یعنی یک سطح بالاتر از دایرکتوری جاری.

▍ تفاوت آدرس مطلق و نسبی

                
                        آدرس مطلق
                        آدرس نسبی
                    
                        با / شروع می‌شود
                        با / شروع نمی‌شود
                    
                        از ریشه (Root) شروع می‌شود
                        از دایرکتوری جاری شروع می‌شود
                    
                        مستقل از موقعیت شماست
                        وابسته به موقعیت شماست

آدرس مطلق	آدرس نسبی
با `/` شروع می‌شود	با `/` شروع نمی‌شود
از ریشه (Root) شروع می‌شود	از دایرکتوری جاری شروع می‌شود
مستقل از موقعیت شماست	وابسته به موقعیت شماست

▍ دستور pwd

pwd مخفف Print Working Directory است و یکی از ساده‌ترین و پرکاربردترین دستورات در لینوکس محسوب می‌شود. این دستور آدرس مطلق دایرکتوری جاری (همان جایی که در آن قرار دارید) را به شما نمایش می‌دهد.

🎯 کاربرد اصلی:

وقتی مطمئن نیستید در کدام دایرکتوری هستید، یا می‌خواهید مسیر کامل محل کارتان را ببینید، از pwd استفاده می‌کنید.

• نحوه استفاده

برای استفاده از این دستور، کافی است در ترمینال بنویسید:

$ pwd

و سپس کلید Enter را بزنید. خروجی به این شکل خواهد بود:

/home/username/Documents/project

• مثال عملی

فرض کنید در دایرکتوری /home/ali/ هستید. با اجرای دستور pwd خروجی زیر را مشاهده می‌کنید:

                    $ pwd
                    /home/ali
                

حالا اگر با دستور cd Documents/ به دایرکتوری Documents بروید و دوباره pwd را اجرا کنید:

                    $ pwd
                    /home/ali/Documents
                

💡 نکته مهم:

خروجی دستور pwd همیشه یک آدرس مطلق است، حتی اگر شما با آدرس‌های نسبی در حال حرکت باشید. این ویژگی به شما کمک می‌کند همیشه بدانید دقیقاً کجا هستید.

▍ جمع‌بندی

آدرس مطلق: با / شروع می‌شود و از ریشه شروع می‌شود.
آدرس نسبی: با / شروع نمی‌شود و نسبت به موقعیت فعلی است.
دستور pwd: آدرس مطلق دایرکتوری جاری را نشان می‌دهد.
برای تشخیص اینکه در کدام دایرکتوری هستید، از pwd استفاده کنید.

✅ تمرین پیشنهادی:

در ترمینال خود چند بار بین دایرکتوری‌ها حرکت کنید (cd) و بعد از هر بار با pwd مسیر جدید را بررسی کنید. همچنین سعی کنید با آدرس‌های مطلق و نسبی به یک فایل مشخص اشاره کنید و تفاوت آن‌ها را درک کنید.